Het begrijpen van de definitie onderneming kan soms lastig zijn. Wist je dat een onderneming niet altijd winst hoeft te maken om als zodanig gezien te worden? In deze blog leer je meer over wat een onderneming is en welke juridische en economische aspecten hierbij komen kijken.
Lees verder en ontdek wat dit voor jou betekent.
Samenvatting
- Een onderneming wordt gedefinieerd als een eenheid die economische activiteiten uitvoert, ongeacht rechtsvorm of winstoogmerk (Europees Hof van Justitie).
- In Nederland geldt sinds 2007 de Handelsregisterdefinitie: een zelfstandige organisatorische eenheid die goederen of diensten levert met intentie tot materieel voordeel.
- Juridisch moet je jouw onderneming bij de KvK inschrijven en de juiste rechtsvorm kiezen, zoals een bv, vof of feitelijke vereniging.
- Economische activiteiten, zoals kaartverkoop door sportclubs of betaalde ziekenhuisdiensten, maken entiteiten vaak ondernemingen. Overheidsinstanties vallen hier niet altijd onder.
- Het begrip “onderneming” vereist deelname aan marktconcurrentie; bronnen zoals het Wetboek van Vennootschappen bieden verdere richtlijnen.
Wat is een onderneming?
Een onderneming is volgens het Europees Hof van Justitie elke eenheid die een economische activiteit uitvoert. Dit geldt ongeacht de rechtsvorm of de manier van financiering. Je hoeft geen winst te maken om als onderneming gezien te worden, zolang je deelneemt aan concurrentie op de markt.
Een natuurlijk persoon of een publiekrechtelijke rechtspersoon kan dus ook als onderneming worden beschouwd wanneer deze aan die voorwaarden voldoet.
In Nederland definieert het Handelsregisterbesluit sinds 2007 een onderneming als een zelfstandig optredende organisatorische eenheid. Hierbij gaat het om één of meer personen die goederen of diensten leveren met de intentie om materieel voordeel te behalen.
In Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek vind je ook verwijzingen naar dit begrip, bijvoorbeeld in artikel 2:140 en artikel 2:344. Zelfs zonder winstoogmerk kun je nog steeds onder het brede ondernemingsbegrip vallen, zoals dat wordt gehanteerd in de Wet op de Ondernemingsraden.
Juridische aspecten van een onderneming
Een onderneming opereert nooit als zelfstandig rechtssubject. Je handelt altijd via een natuurlijke of rechtspersoon, zoals een besloten vennootschap (bv) of vennootschap onder firma (vof).
Artikel 2:344 BW bepaalt dat zelfs verenigingen zonder winstoogmerk onder het enquête-recht kunnen vallen. Dit gebeurt wanneer zij een onderneming onderhouden waarvoor een ondernemingsraad verplicht is.
Volgens de memorie van toelichting bij de WOR moet een onderneming zich bovendien als zelfstandige eenheid naar buiten presenteren, bijvoorbeeld door rechtstreekse verkoop aan consumenten.
Bij oprichting van jouw onderneming moet je inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK) regelen. Deze registratie maakt je onderneming zichtbaar in het economische verkeer. Kies daarnaast de juiste rechtsvorm, zoals een feitelijke vereniging of bv, afhankelijk van jouw doelen en structuur.
Bepaal ook of je als ondernemer voor de inkomstenbelasting wordt gezien. Dit kan invloed hebben op hoe jouw belasting wordt berekend en hoe schulden juridisch worden geregeld. Gebruik altijd het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen om juridische verplichtingen te controleren.
Economische aspecten van een onderneming
Economische aspecten van een onderneming hangen sterk samen met het economisch verkeer. Goederen of diensten aanbieden op een markt is hierbij essentieel. Professionele sportclubs, zoals voetbalclubs, vallen onder ondernemingen omdat zij inkomsten genereren uit activiteiten zoals kaartverkoop en sponsoring.
Dit principe geldt ook voor ziekenhuizen die tegen betaling diensten aanbieden. Solidariteitsfondsen en sociale regelingen zonder winstoogmerk worden echter niet als economische activiteit gezien.
Ook jouw rechtsvorm kan invloed hebben op deze aspecten. Als natuurlijke persoon of dga behaal je winst uit onderneming door arbeid en kapitaal te combineren. Overheidsinstanties die overheidsgezag uitoefenen, zoals de politie, vallen buiten de definitie van ondernemerschap in een marktomgeving.
Decentrale overheden kunnen gebruik maken van richtlijnen van de Autoriteit Consument en Markt om economische activiteiten te toetsen, bijvoorbeeld bij steunverzoeken van lokale voetbalclubs.
Conclusie
Een onderneming begrijpen is cruciaal voor juridische en economische keuzes. Je weet nu dat het niet draait om rechtsvorm of winstoogmerk, maar om economische activiteit. Kijk kritisch naar jouw entiteit, of deze valt onder het begrip “onderneming”.
Maak slimme stappen door de regels van economisch verkeer toe te passen. Verdiep je verder in bronnen zoals het Belgisch Staatsblad of de Kamer van Koophandel om sterker voor de dag te komen.
Ontdek meer over financieringsmogelijkheden voor het starten van uw onderneming hier.
Veelgestelde Vragen
1. Wat is een onderneming volgens het economisch verkeer?
Een onderneming is een activiteit die gericht is op deelname aan het economisch verkeer, vaak met arbeid en kapitaal, om materieel voordeel te behalen.
2. Moet elke onderneming zich inschrijven bij de Kamer van Koophandel?
Ja, in België moeten ondernemingen zich inschrijven bij de Kamer van Koophandel of een vergelijkbare instantie, zoals vermeld in het Belgisch Staatsblad.
3. Kunnen natuurlijke personen ook een onderneming starten?
Ja, natuurlijke personen kunnen een onderneming starten als zij een bron van inkomen creëren door arbeid of diensten te leveren, zelfs zonder rechtspersoonlijkheid.
4. Hoe zit het met ondernemingen zonder winstoogmerk?
Ondernemingen zonder winstoogmerk, zoals openbare centra voor maatschappelijk welzijn, vallen ook onder juridische definities als zij deelnemen aan economisch verkeer.
5. Welke rol speelt een aandeelhouder binnen een onderneming?
Een aandeelhouder investeert kapitaal in een onderneming en heeft vaak invloed op beslissingen, afhankelijk van het type rechtspersoon of verordening waaronder de onderneming valt.
